chillida alrededorw150  

Rondom de leegte nr 1, lijkt me een aanvaardbare Nederlandse vertaling voor de titel. Maar het woord Vacio heeft vooral veel ruimte in zich, in zijn verwantschap met vacuüm. Vacuüm wil zeggen luchtledig, iets zonder lucht er in. Iets is altijd een ruimte, zelfs als het een zwart gat betreft.

Alrededor del Vacio I
Eduardo Chillida
IJzer 32 x 49 x40 cm
   

the making off 150w  

Altijd nog staat ‘The Making Of’ van Erik Buijs naast mijn PC: het onderzoekende, zwervende scheppertje op de wereldbol. Natuurlijk ben ik geïnteresseerd in wat Buijs verder maakt: dit voorbije jaar elke dag een nieuw beeldje in zijn ‘timmerschuurtje’. Daarom hieronder enkele beelden die hij konterfeitte.

The making off 
Erik Buijs 2007
Brons h = 26 c
   

img 7050bwweb

 

 

Kunstwerk voor de bajes

Zonder titel
Coen Vernooij
Staal 240 x 40 x 40 cm
witte poedercoating

 

Coen Vernooij schenkt eigen sculptuur aan de  'Penitentiaire Inrichting' Vught

(Hier volgt de rede die ik - ongeveer - uitsprak toen Coen Vernooij zijn sculptuur aanbood aan de Penitentiaire Inrichting Vught)

Dames en Heren,

     

katrienvogelweb  

Katrien Vogel maakte dit jaar de jaarpenning van het Beeldhouwerscollectief ABK. Eigengereid als ze is, perste ze haar eigen vorm niet in een traditionele (leg-)penning, maar paste het begrip penning toe volgens de definitie: een herinnerings- of kunstobject vervaardigd om bepaalde diensten te belonen. Hij werd mij aangeboden door de voorzitter van het ABK als dank voor mijn inzet bij de tentoonstelling in Leiden van de Nieuwe Leden van het ABK.

ABK Jaarpenning
Katrien Vogel 2011
Polyester en grafiet
Ca. 15 x 7,5 x 7,5 cm
   

caro tp z 94 1982

Table-Piece Z-94 1982
Anthony Caro
Steel, rusted &  varnished,  59.5 x 80 x 38cm,
Cat. R. B1273

Een ronde metalen schijf van enige dikte doet voltooid, maar mist de inscripties van een munt en het gat voor een touwtje. Op het punt van omvallen wordt hij behoed door een aangelaste gebogen staaf, die een dubbelgevouwen ijzeren flap vastgrijpt, vlak bij een hoek. De flap hangt vast aan een dakconstructie die wordt opgehouden door een twee platte staven aan de ene kant en een uitgehamerd hoekprofiel aan de andere zijde.

chillida 135

 

Deze mini-excursie naar het begrip ‘ruimte’ ontstond tijdens de ontmoeting in het Wilhelm Lehmbruck Museum in Duisburg met twee beelden: Chillida’s Modulatie van de ruimte II en Caro’s Tafelstuk Z-94. Het lezen van het boek Sculptors talking, Anthony Caro x Edurado Chillida bracht niet veel helderheid.  Heideggers tekst was buitengewoon inspirerend, vooral in het licht van diens totale oeuvre, maar tegelijk heel erg voorzichtig. Er zit tenslotte niets anders op dan terug te keren tot de beelden. De ontmoeting van die twee zegt nog het meest, als je er van uit gaat dat niet het woord het beeld vult, maar het beeld het woord.

Mekân biçimlendirme II
(Modulatie van de
ruimte II) 1963
Eduardo Chillida

 

huisvddichter webRuimte, Chillida en Caro 14

Het huis van de dichter is open. Het laat aan alle kanten de ruimte tot zich toe. Het schermt ruimte af en omvat de ruimte die het binnensluit. Dit huis van de dichter is van ijzer.
Het bestaat uit twee of meer delen, die in elkaar gessmolten zijn en over elkaar heen. Ondanks alle openingen, het ronde gat aan de zijkant en het halfrond aan de voorzijde, is het huis gesloten. Zelfs de gebogen luifel, die beneden niet aansluit op de vloer, maakt dat duidelijk: dit huis is maakt voor de intimiteit binnen.

la casa del poeta en teracotta 1992

Om tot een juist ruimtebegrip voor de kunst te komen, vraagt Heidegger zich eerst af wat kunst is, en wat ruimte in de kunst kan betekenen. Is er sprake van verschillende ruimtes: de natuurlijke (fysieke) ruimte, de kunstzinnige ruimte, de ruimte van het alledaagse handelen en het verkeer, en zo ja, hoe spelen die verschillende ruimtes dan op elkaar in? Bestaat ‘ruimte’ onafhankelijk van de ruimte-ervaring, en onafhankelijk van de ruimte-ervaring in andere tijden? Kortom, is ‘ruimte’ wel in woorden te vatten?

miro woman

In een deel van de tuin van de Fondation Maeght in St. Paul de Vence, is door Miró een aantal immens grote sculpturen geplaatst. Het heet het Labyrint. Eén van de beelden daar heet ‘vrouw’, en is een gesloten, beschilderde banaanvorm. Het is niet een figuur waar je aan zou denken als je zijn tekeningen bekijkt, en het staat in sterk contrast tot de grote, geopende werken van Chillida.

eulogy to the horizon 1990

In een interview met Sandra Wagner [http://www.sculpture.org/documents/scmag97/childa/sm-chlda.shtml] gebruikt Chillida meerder malen het woord ruimte. Ik vertaal:
[…]
Chillida: (naar aanleiding van de ‘Windkammen’ en ‘Lofrede op de horizon’) De sculpturen zijn erg groot en mijn werk rebelleert tegen de zwaartekracht. Er is een dialectiek tussen de lege en de volle ruimte en het is bijna onmogelijk voor deze dialoog om te bestaan als de positieve en materiële ruimte niet gevuld is, omdat ik het gevoel heb dat de relatie tussen de volle en de lege ruimte wordt geproduceerd door de communicatie tussen de twee ruimtes. Je kunt volume niet simuleren.

 

cvisser1958 spiegelfuga

Eugène, Jan, Chillida, Caro, Lisanne, Simon, Katrien, Richter, André Volten, Carel Visser. Geen van allen uit op schoonheid, ieder op zoek naar eigenheid. Want in het eigen ik zit de totale mensheid besloten.
Dat is wat zij weten en daarom gaan zij door, elke dag opnieuw, bouwend aan een consistent oeuvre. Weten dat je de dingen doet, op de manier waarop ze gedaan moeten worden, geeft hun steun en de zekerheid dat ze op de goede weg zijn, ongeacht of de markt, of het publiek, hen oppikt.

lurra g194De waarheid woont in het werk

(St. Martin de Castillion, augustus 2011)
“Je n’ai jamais cherché la beauté, mais quand on fait les choses comme il faut les faire, la beauté peut leur arriver”. (Eduardo Chillida)
"Schoonheid", zei Jan, "is een cadeautje. Je weet van tevoren niet of het ontstaat en je kunt je er niet oprichten. Iets moois willen maken is zelfmoord."
Daarin zit het ‘peut arriver’, het mogelijk erbij komen van Chillida. Zo voelt het ook, schoonheid is er op de tweede plaats. Schoonheid komt pas als de dingen zo gemaakt worden, als ze gemaakt moeten worden. Het belangeloos welbehagen van Immanuel Kant is in de kunst een andere dan in de natuur.

opening

Zondagmiddag 11 september 2011, terwijl een groot deel van de wereld 9/11 herdacht, en een groot deel van Nederland 'Open Monumentendag' vierde, sprak ik een inleiding op de tentoonstelling in Bloemendaal, in galerie Achter de Zuilen.

Er is werk van drie kunstenaars: Wicher Meursing, Dominique Ampe en Danielle van Hilten.

De tentoonstelling is nog te bezichtigen tot en met 2 oktober 2011.

Hieronder staat de tekst die ik uitsprak tijdens de opening.

desnudo 1947

Tekenen is denken (St. Martin de Castillion, augustus 2011)

Een vroege tekening van Eduardo Chillida, die de Fondation Maeght in St. Paul de Vence toont in de zomer van 2011, laat aarzelende lijntjes zien, die samen de contouren vormen van een torso. Een Michelangeleske figuur van honderden lijnstukjes, nu en dan aangedikt, soms overtrokken door nieuwe. Chillida is duidelijk niet opgeleid tijdens de renaissance en hij is geen tekenaar: illusie ligt hem niet.

Kunstmarkt04092011 1

Vandaag op de kunst- en cultuurmarkt Hoorn het nodige gedaan aan marketing voor Mandarte, met als belangrijkste onderwerp de prijsvraag 'win een excurise voor twee personen'.

picasso fernande 1909

“Is brons eigenlijk niet een valkuil voor beeldhouwers?” vroeg Caro zich af en hij vervolgt:
“Vaak is een gieting in brons veel minder goed dan het originele werk in gips. Dat geldt voor veel van Picasso’s sculpturen - het beroemde kubistische hoofd van Fernande is beter in gips,