Jan P.J. Merx (Simpelveld 1959) Drijvend Gedicht, 1991/1998, voor het kustlijn project ‘CAL’ in Hoorn
(CAL stond voor Coast Art Line)
In Hoorn verdrinkt de liefde regelmatig in het water. Om precies te zijn: loop vanaf het centrum naar de Binnenluiendijk en sla op die dijk halverwege af over het houten bruggetje. Je staat dan tussen de vijver van het Julianapark en de buitenhaven in. In de vijver, aan je voeten, ligt het gedicht.
Het gedicht is in beton gegoten. Meestal zit er ergens tussen de letters een nest van een meerkoet, op zich al een gedicht in een gedicht. Maar nu is het anders, geen vogels en geen nesten, maar koppen op de letters. De koppen zijn van bevroren sneeuw op het beton .
De eerste regel van het gedicht luidt: “de liefde bezit de tijd.” Die regel ligt het verst weg in het water en is het moeilijkste te lezen. Ook worden de woorden op een absurde manier aan elkaar vastgelegd en afgebroken, dat helpt niet dus Je moet geduld hebben om het gedicht te lezen. Ik citeer het hieronder zoals het uitgeschreven in het water ligt .
D E L I E F D E B E Z I T
D E T I J D D E
T I J D I S G E E N W E R
K E L I J K H E I D
D E W E R K E L I J K H E I D
B E S T A A T A L L E E N I
N D E D R O O M
D E D R O O M V A N D O O
D E N G E N O T V E R T E
L T H E T G E L U K
H E T G E L U K L E E F
T I N D E L I E F D E
D E L I E F D E O N
S T E R F E L I J K M A A K T
H E T L E V E N G E L U K
K I G V E R G A N K E L I J K
Ik heb een oude foto, van de eerste opstelling van het beeld, op de binnenplaats van de Mariakapel aan de Achterstraat, toen - en nu nog - een broedplaats voor jonge kunst:
Hier liggen de letters op de stenen vloer, ze zijn goed leesbaar en de tekst komt in het gehoor vanuit de vier luidsprekers op de grond. [1]
In 1998 werd het kunstwerk, met de (nieuwe?) titel ‘Drijvend gedicht’ geplaatst in het water tussen de Binnenluiendijk en het Julianapark. Dat gebeurde bij de renovatie van het Julianapark. Het hele park ging op de schop. Waarom het gedicht in het water is gelegd heb ik nog niet kunnen achterhalen. Er zijn vast wel bronnen voor te vinden. Soms bij hoog water liggen de letters net onder de waterspiegel maar het getijdenverschil is hier niet groot dus meestal steken de letters net boven het water uit.
-Omdat het nog steeds moeilijk te lezen is, nu hieronder de tekst zoals die in normale zinnen zou zijn weergegeven:
De liefde bezit de tijd
De tijd is geen werkelijkheid
De werkelijkheid bestaat alleen in de droom
De droom van dood en genot
vertelt het geluk
Het geluk leeft in de liefde
De liefde onsterfelijk
maakt het leven
gelukkig vergankelijk.
Wat op dit moment (10 januari 2026) opvalt, is dat de sneeuw op alle letters even hoog ligt opgetast en dat de sneeuw respect heeft gehad voor de letters zelf. Alle o 's, a's, u’s en e 's zijn opengebleven zoals het ook in het echt geschreven wordt. Dat wijst terug naar het ontstaan van de koppen. Stel je voor dat je die koppen zou willen maken van klei, of gips, of een ander materiaal. Je zou er een hele kluif aan hebben.
Maar de natuur legde heel voorzichtig kwetsbare vlokjes precies op het plat van de letters, en waar geen plat was, verdween de sneeuw in het water. Zo ontstaat een wit schrift op het donkere water. De koppen op de betonnen letters hebben nu iets weg van de oude loden letters die gebruikt werden, nog tot in de jaren zestig van de twintigste eeuw, op veel drukkerijen. De sneeuw heeft zichzelf mooi rond aflopend opgehoogd. Dat maakt duidelijk wat de natuur wil: dat we er wat langer bij stilstaan en iets meer aandacht schenken aan al wat de woorden liefde en geluk ons brengen.
Gelukzaligmakende vergankelijkheid.
Als sneeuw voor de zon.
[1] De achterstraat Hoorn, elf jaar bijzondere kunst, Oktober 1996; pag. 1991
Abonneren
Rapporteer
Mijn reacties