Erwin Olaf in het Stedelijk Museum Amsterdam
Verschillende malen ben ik er nu doorheen gelopen, door de tentoonstelling van Erwin Olaf in het Stedelijk Museum. Het is een mooi, rustig en waardig afscheid van een van onze grootste fotografen. Elke keer blijf ik weer ergens anders, getroffen, stilstaan. Bij de benen van het Danstheater, die me doen denken aan de tekeningen van Michelangelo. Bij de man naast het zwembad ‘Palm Springs, American Dream, Self-portrait with Alex, (2018) die me doet denken aan de Bigger Splash (1967) van David Hockney. Aan de liggende man (Skin Deep) die van onder naar je gluurt hoe jij naar hem kijkt. Hij is de tegenstelling met de onschuldig slapende hermafrodiet in het Louvre. En de serie Grief die de atmosfeer van de hoopvolle periode in de politieke geschiedenis van John F. en Jackie Kennedy oproept. En hoe Im Wald auf dem See me herinnert aan het schilderij van Arnold Böcklin. Dat doet me altijd denken aan het dodeneiland in Venetië. Je ziet de gondels met in de voorste, de staande treurende figuur als rugbeeld. Hij laat de overledene naar de begraafplaats varen door een veerman, terwijl hij zichzelf overgeeft aan zijn ondraaglijke verdriet.
Het zijn beelden die worden opgeroepen door Erwin Olaf, zonder dat hij kopieën maakt, of letterlijke verwijzingen. Hij brengt indrukken aan, die de oude categorieën van je gevoel openbreken. De sluimerende bronnen van weemoed, in je alledaagse leven afgesloten, omdat je de last niet aldoor kunt dragen. En zoals alle kunstenaars voegt Olaf er een esthetische schoonheid aan toe, zo perfect, dat het mogelijk is er enige tijd bij te verwijlen, zonder sentimenteel te worden. Je wordt er heel stil van, ook van binnen. En je voelt je dankbaar want je bent opeens dieper en bewuster een mens. Dieper en bewuster omdat je weet dat er geen woorden voor zijn, voor deze ontsluiting van je gemoed. Het zijn beelden die je gevoel terugbrengen in het volle leven.
Het artikel staat op het weblog
Jan Dibbets in H'Art Amsterdam
Hoe wonderlijk simpel en hoe intiem van leegte. Een raam aan het eind van een kamer met een houten vloer. De vloer glimt in het op vallende licht. Het raam is oud, in tweeën gedeeld. Het bovenste deel, ongeveer één derde van de totale hoogte, heeft een gebogen bovenkant. Je kent zo’n raam nog wel van huizen aan kostbare lanen in de stad, rond een vijver of langs een singel, waar het altijd stil is. Er steekt nog een oud stopcontact de muur uit, voor het geval iemand er een staande lamp neer zou willen zetten. Maar er is niemand. Het licht, de stilte, de glans op de vloer, de iets scheef staande kolom tegen de wit gestucte wand, de zwarte verwarmingsleiding over de plint naar de radiator onder de vensterbank, hier heeft de tijd een pauze ingelast van meer dan vijftig jaar.
Er is ruw ingebroken. Op het dichtstbijzijnde deel van de wand, nog net in het deel dat licht vangt, heeft een onverlaat een zuiver vierkant getekend. In het vierkant twee diagonale lijnen getrokken, in dezelfde dikte als die van de contour. Hier spot de onverlaat met de klassieke architectuur, ontheiligt de wand, doorbreekt de concentratie, ontkent het perspectief van de foto en weigert de diepte in de ruimte te aanvaarden. De onverlaat is een Nederlander. Hij heet Jan Dibbets en hij heeft nu een tentoonstelling in Amsterdam, in H‘Art.
Het artikel staat op het weblog.
Animal Therapy
13 februari 2025 - 1 maart 2026
Outsider Art in de Hermitage van Amsterdam.
Ik schrijf wel vaker over Outsider Art op mijn weblog. Altijd hangt daar een zekere twijfel boven: is het wel Kunst?
Mijn antwoord: Ja, het is Kunst, maar van een bijzondere soort. Ik spreek daarom liever niet over outsiders, dat zijn buitenstaanders, maar over Art Brut. Onder Art Brut valt een speciale categorie Insiders.
Het museum van de Geest, met vestigingen in Haarlem en in H ‘Art in Amsterdam toont nu in Amsterdam het in kunstwerken geformuleerde antwoord: De kattenschilderijen van Louis Wain tegenover de Hooghuys portretten van Marlene Dumas.
De eerste outsider renommee, de tweede kunstenares par excellence. Geen filosofische teksten, maar recht voor z’n raap schilderwerken.
Laat je meevoeren en neem vooral je kinderen en kleinkinderen mee en gun jezelf - nee, het vereist geen speciale geestkracht- een open gevoel, waarmee je ondanks jezelf glimlachend rondloopt.
Het artikel staat op het weblog