Cursus Kijken is een Feest

Aanloopje 4: Kijken is bewegen

Fries levensecht,
of:  schilderde Alma-Tadema eigenlijk mooie Friezinnen als Romeinse vrouwen?

Liggende met tamboerijn, Alma TademaIn de vierde bijeenkomst van “Kijken is een feest” gaan we op zoek naar waarheidsgetrouwe kunstwerken. Al gauw blijkt het woord ‘realisme’ niet te voldoen en wordt het moeilijk te bepalen wat we nu eigenlijk écht zien, als we naar een sculptuur of schilderij kijken. En net op dit moment komt het Fries Museum met haar revival van Victoriaanse kunst: Sir Lawrence Alma-Tadema (1836-1912).

Alma Tadema, Liggende met tamboerijn, Potlood op papier 19 x 30 cm, A'dam, RM

In de bijlage van de NRC dit weekend, gewijd aan Alma Tadema, ondertiteld ‘klassieke verleiding’ wordt als de belangrijkste succesfactor van Tadema benoemd: ‘levensecht weergegeven’. (p.3).
Is levensecht iets anders dan ‘waarheidsgetrouw’? Hoort dat nou bij uitstek bij de Friezen en Friesland?

Cursus ‘Kijken is een feest’

Aanloopje les 3: Je kijkt in je eigen Stijl

LurraG220 1

Eduardo Chillida (1924-2002)
Lurra G 220,1991
onderzijde gesigneerd
terracotta
22 x 20,2 x 17,5 cm.

Het is een bijna vierkant blok klei, met alle randen en hoeken afgerond. Alleen de bodem heeft nog iets van een mathematische, rechthoekige basis. Het is niet groot, maar voelt al buitengewoon massief aan, nog voor je het in je handen kunt nemen. Het is buitengewoon goed beschermd, prachtig geconserveerd en onaanraakbaar, met een verwachte prijs van ergens tussen de 100 en 150 duizend dollar. Het is ‘ biscuit’ gebakken en daarom terracotta.

Cursus ‘Kijken is een feest’

Aanloopje les 2: Kijken maakt rubrieken

 

Rubriek woordverbandenEen rubriek of categorie is een afdeling gebaseerd op een analogie.
Een analogie is een overeenkomst. Wij hebben overeenkomsten leren zien en kunnen er mee werken, zelfs als ze niet direct herkenbaar zijn.

Cursus 'Kijken is een Feest'

Aanloopje les 1: Kijken is ontdekken

cy twombley my name is thyrsisBij het maken van les 1, “Kijken is ontdekken” stuitte ik op een drieluik van de kunstenaar Cy Twombley. We zagen het in Berlijn, in de Hamburger Bahnhof, in 2013. Het drieluik uit 1977 heet “I am Thyrsis of Etna, blessed with a tuneful voice”. Die titel staat in handschrift gekalkt op het middelste, grootste luik. Je leest de zin keer op keer op keer. Op een of andere manier staat het precies op de juiste plek. Omgeven door precies de goede verfvlekken. Zonder dat je kunt zeggen waarom het precies goed is, zo briljant en zo fijnzinnig, dat je het gewoon meteen mooi vindt. Voorlopig ben je niet bezig met wat de zin betekent, maar ben je gevangen in de letters, het handschrift, de verf en je ontroering.

De zin “I am Thyrsis of Etna, blessed with a tuneful voice” brengt je bij de klassieke mythologie. Thyrsis komt voor in een gedicht van Theocritus, een Griekse dichter uit de derde eeuw vóór Christus met een dubbelzinnige naam van: ‘Theos betekent ‘godheid’ en ‘critus komt van creare: ‘scheppen’.